مجله ماشین

واکسن آنفلوآنزا برای چه کسانی نیاز است؟

چه افرادی باید از تزریق واکسن آنفلوآنزا اجتناب نمایند؟

هر چه به آخر شهریور ماه نزدیک می شویم، افرادی که از سرماخوردگی‌ های زیاد فصل زمستان و عطسه و سرفه ‌های فصل سرد خسته هستند، بیشتر استرس می گیرند. از اواسط ماه شهریور واکسن‌ های آنفلوآنزا را می توانید از داروخانه ‌ها تهیه نمایید و در حال حاضر به نقل از رئیس مرکز بیولوژیک سازمان غذا و دارو، قرار شد در سال جاری دو ‌میلیون و دویست ‌هزار دوز واکسن آنفلوآنزا، وارد کشور شود.

نیمه های شهریور ماه تا روزهای پایانی آخرین ‌ماه تابستان مناسب ترین زمان برای زدن واکسن آنفلوآنزا می باشد تا افرادی که ترس از سرماخوردگی دارند، آن را تهیه کنند و تزریق نمایند. به دست آوردن و خریدن این واکسن خیلی کار سختی نیست، تنها کافی است بدون حتی در دست داشتن نسخه به یکی از داروخانه ‌ها رفته، مبلغ ٣٠ ‌هزار تومان پول (بر مبنای تعرفه ‌سال قبل) پرداخت کنید. خرید و تزریق این واکسن به نسخه پزشک نیازی ندارد، ولی اینجاست که یک سوال به ذهن می رسد، آیا هر فردی می ‌توانند این دارو را تزریق نماید؟

پاسخ یک دکتر داروساز را در این رابطه جویا شدیم و ایشان بیان نمودند که: «بله»! ولی این توضیح را هم اضافه کرد که: «همه افراد نیازی به این دارو ندارند. این درست می باشد که برای بدن ضرری ندارد، ولی هم امکان دارد فایده ای هم نداشته باشد.»

تحقیقات نشان می ‌دهد واکسن آنفلوآنزا vaxigripe دارویی نیست که به صورت معمولی و برای همه تجویز گردد. بیماری آنفلوآنزا در اشخاصی مانند سالمندان و اشخاصی که به بیماری‌های مزمن مبتلا هستند، بیشتر از افراد دیگر اتفاق می افتد و امکان دارد عوارضی هم به جای بگذارد، با توجه به این تزریق واکسن آنفلوآنزا برای این دو دسته از افراد بیشتر ضروری است.

در این صورت، کسانی که بالای ٦٥سال هستند یا افرادی که بیماری ‌های مزمن ریوی دارند یا مبتلا به آسم و برونشیت می باشند یا جزو بیماران کلیوی و قلبی قرار دارند یا دارای بیماری ایدز هستند و بیماری های نقص سیستم ایمنی دارند، افراد مبتلا به دیابت و تالاسمی و کودکان ٦ تا ٢٣ماه، در دسته افرادی قرار می‌ گیرند که باید این واکسن را تزریق کنند. پزشکان بر این عقیده هستند که استفاده از واکسن ضد بیماری آنفلوآنزا، در پایین آوردن مرگ‌ و میر حاکی از سکته ‌های قلبی موثر است و حتی می ‌تواند تا حدودی میزان مرگ ‌و میر بیمارانی که به عارضه‌ های قلبی مبتلا هستند را در فصل زمستان، تا مقدار زیادی کم کند.

واکسن را چه زمانی بزنیم؟

پیشنهاد رئیس مرکز بیولوژیک سازمان غذا و دارو در خصوص زمان تزریق واکسن آنفلوانزا این گونه بیان می کند که افراد از روزهای پایانی شهریور یا روزهای اول مهر ماه این واکسن را تزریق نمایند؛ زیرا یک ماه نیاز دارد نیاز دارد تا میزان ایمنی بدن افزایش دهد. بر این اساس، این واکسن می بایست پیش از شروع فصل سرد سال تزریق گردد.

چند مورد مهم درباره واکسن آنفلوآنزا

واکسن تزریقی آنفلوآنزا دارای ویروس کشته ‌شده است. تزریق این واکسن بعد از شش ماهگی مورد تأیید قرار گرفته است.

واکسن بویایی آنفلوآنزا به صورت اسپری بینی است از ویروس تضعیف ‌شده تولید شده است و برای افراد بین سنین ٢ تا ٤٩‌ سال مورد تأیید قرار گرفته است.

این واکسن برای افرادی که پیش از این نسبت به آن حساسیت داشته اند، پیشنهاد نمی ‌شود.

حدوداً پانزده روز بعد از تزریق واکسن بدن شما شروع به تولید پادتن ‌هایی می‌ کند که برای محافظت در مقابل آن گونه ‌ی مخخصوص ویروس آنفلوآنزا، مورد نیاز است.

زمان شیوع آنفلوآنزا تقریباً از مهر ماه تا اردیبهشت ماه به طول می‌ انجامد. مناسب ترین ماه‌ ها برای تزریق واکسن آنفلوآنزا ماه های مهر و آبان است، ولی پس از این زمان هم می ‌توان واکسن را تزریق کرد.

افراد با تزریق واکسن تزریقی آنفلوآنزا، دیگر آنفلوآنزا نمی ‌گیرند؛ ولی یک سری عوارض معمولی مثل تورم، تب خفیف و درد بدن امکان دارد اتفاق بیفتد. همین موضوع در خصوص واکسن استنشاقی هم صدق می کند و فقط امکان دارد اثرات جانبی معمولی به صورت آبریزش بینی، سردرد و گلودرد خفیف اتفاق بیفتد.

پزشكان پیشنهاد می ‌کنند كه تمامی افراد نیازی ندارد که از این واكسن استفاده كنند، بلكه کسانی که دارای بیماری ‌های خاص یا سالمندان بیشتر از سایرین به استفاده از این واكسن نیازمند هستند.

بر اساس بررسی های صورت پذیرفته این واكسن از مبتلا شدن به آنفلوآنزا جلوگیری می‌ كند ولی تأثیر زیادی بر مرگ‌ و میر به وجود آمده از این بیماری ندارد. این در شرایطی است كه در گذشته گمان می کردند واكسن سرماخوردگی تا پنجاه درصد مرگ ناشی از بیماری آنفلوآنزا را پایین می آورد.

پزشکان پیشنهاد می دهند که برای زدن این واكسن بهتر است با دکتر متخصص مشورت کنند؛ به عنوان مثال کسانی كه به تخم ‌مرغ حساسیت دارند، باید حتماً برای زدن این واكسن تحت آزمایش و بررسی قرار گیرند.

کدام دسته از افراد باید واکسن آنفلوآنزا بزنند؟

بزرگسالان و کودکانی که به بیماری‌ های مزمن مثل دیابت مبتلا هستند.

بزرگسالان و کودکانی که به به بیماری‌های مزمن ریوی یا قلبی شامل آسم مبتلا هستند.

بزرگسالان و کودکانی که به اختلالات مزمن عملکرد کلیه  مبتلا هستند.

افراد بالای ٦٥‌سال سن، بدون در نظر گرفتن وضعیت جسمانی آن ها.

بزرگسالان و کودکانی که به نقص سیستم ایمنی به وجود آمده از بیماری‌ ها یا استفاده از داروهای سرکوب ‌کننده سیستم ایمنی (مثل کورتیکواستروئیدها) یا رادیوتراپی مبتلا هستند.

کودکان و نوجوانان ٦ماهه تا ١٨ساله که ترکیبات دارای استیل سالیسیلیک اسید (آسپیرین) را برای مدت خیلی زیاد استفاده می کنند و به دنبال مبتلا شدن به بیماری آنفلوآنزا، در معرض خطر ابتلا به سندرم Rreye قرار دارند.

چه افرادی نباید واکسن آنفلوآنزا تزریق کنند؟

بهتر است واکسیناسیون در بیمارانی که به تب یا عفونت حاد مبتلا هستند به تعویق انداخته شود. در صورت وجود حساسیت به هر کدام از ترکیبات فعال دارو و باقیمانده‌ های احتمالی ترکیبات تخم ‌مرغ، ستیل ‌تری متیل آمونیوم بروماید، پروتیین مرغی، پلی‌سوربات ٨٠ یا جنتامایسین، فرمالدئید، از تزریق واکسن اجتناب کنید.

احتیاط ‌های خاص، در هنگام تزریق این واکسن را تحت هیچ شرایطی داخل عروق تزریق نکنید. مثل دیگر واکسن ‌های تزریقی، این واکسن می ‌تواند باعث واکنش آنافیلاکتیک در بدن بیمار گردد. بر همین اساس می بایست دقت شود تا در زمان تزریق، امکانات درمانی و نظارت‌ های مناسب در دسترس باشد. این واکسن را به همراه دیگر واکسن ‌ها می توان تجویز نمود، اما درصورت تجویز هم زمان دو واکسن، احتمال افزایش عوارض جانبی آن ها هم وجود دارد.

بهتر است تزریق واکسن روی اندام ‌های متفاوتی انجام پذیرد. بعد از تجویز واکسن آنفلوآنزا امکان دریافت جواب مثبت کاذب در بعضی سنجش‌ های آزمایشگاهی مانند هپاتیت وجود دارد که گذرا است.

یک کتر داروساز در خصوص ضرورت استفاده از واکسن آنفلوآنزا بیان می کند: تزریق فقط با مجوز پزشک.

فروش واکسن آنفلوآنزا باید حتماً به صورت نسخه ‌ای انجام شود.

محمود‌ هادی ‌پور یک دکتر داروساز است و داروخانه ‌ای دارد و هر‌ ساله در فصل پاییز که فرا می رسد، مملو از مشتریانی می شود که در پی گرفتن واکسن آنفلوآنزا هستند. ولی این دکتر داروساز این واکسن را بدون تجویز و نسخه پزشک به بیمار نمی ‌دهد؛ به خاطر این که اعتقاد دارد همه مردم به تزریق واکسن آنفلوآنزا نیاز ندارند و می بایست حتماً قبل از هر چیز با پزشک مشورت کرده باشند. به عقیده وی، حتما باید پزشک این واکسن را پیشنهاد کرده باشد. ‌هادی ‌پور در خصوص این سوال که آیا همه به تزریق این واکسن نیاز دارند افزود:

خیر؛ در واقع بسیاری از افراد نیازی به تزریق این واکسن ندارند، فقط اشخاصی که ایمنی بدن آن ها در خطر است، به این دارو نیاز دارند؛ مانند سالمندان و کودکان و بیماران خاص. هر چند تجویز این واکسن برای این گروه هم باید با نظر پزشک باشد.

یعنی همه بیماران هم نیاز ندارند؟

خیر؛ فقط افرادی که زیر نظر درمان ‌های خاص می باشند، با تجویز پزشک می‌ توانند این دارو را تزریق نمایند.

آیا واکسن آنفلوآنزا عارضه‌ ای هم دارد؟

نه به آن صورت. از تزریق این واکسن جلوگیری نشده است ولی زیاد هم تجویز آن جالب نیست؛ زیرا امکان دارد هیچ فایده ای برای فرد نداشته باشد.

این تفکر در میان مردم وجود دارد که با زدن این واکسن دیگر به سرماخوردگی مبتلا نمی ‌شوند؛ تا چه اندازه این موضوع درست است؟

خیر؛ به هیچ عنوان این موضوع درست نیست. ما می ‌گوییم این واکسن باید با نظر پزشک تجویز و تزریق شود، حتی من بر این عقیده ام که این دارو باید به صورت نسخه ‌ای توزیع گردد. با توجه به این مردم باید یاد بگیرند که این دارو را پزشک برای آن ها تجویز کند.

یعنی امکان دارد افراد این واکسن تزریق کرده باشند ولی باز هم مبتلا شوند؟

بله؛ زیرا هر‌ سال ویروس‌ های تازه ای می ‌آید که امکان دارد درون آن واکسن پیش ‌بینی نشده باشد. با توجه به این ممکن است که ویروس ‌های تازه ای گریبان شخص را بگیرد که در آن واکسن نباشد و مجدداً مبتلایش کند.

این واکسن ‌ها را بر مبنای ویروس ‌هایی که در هر منطقه یا ناحیه رواج پیدا کرده است، تولید می ‌کنند؟

بله؛ به عنوان مثال تحقیق می ‌کنند که در ‌سال قبل، در کشورهای همجوار چه ویروسی از آنفلوآنزا رواج داشته یا شایع است و بر مبنای آن واکسن را تولید می‌ کنند. به همین ترتیب واکسن ‌ها بر مبنای مناطق جغرافیایی تولید می‌ شوند.

موضوعی که در خصوص این دارو وجود دارد، این می باشد که آن را می توان به راحتی خریداری نمود و از آن یک مسکن تهیه کرد؟

بله؛ درست مانند مصرف بدون برنامه آنتی‌بیوتیک است؛ اگر فردی به داروخانه من بیاید، به قطع یقین بدون در دست داشتن نسخه این دارو را به او تحویل نخواهم داد ولی تمام داروخانه ‌ها این گونه نیستند. هم وطنان ما به صورتی هستند که بسیار زیاد در کارهای فنی دخالت می‌ کنند، پزشکی هم مانند یک کار فنی است و مردم نباید در آن دخالت کنند.

هم اکنون نرخ تصویب ‌شده برای این واکسن چقدر است؟

تاکنون مشخص نشده است؛ ولی در ‌سال قبل هر عدد واکسن بالای بیست هزار تومان بود.

واردات این دارو از کدام کشورها می باشد؟

یک‌ سری از آن ها از کشور هلندوارد می شود، یک‌ سری هم فرانسوی و انگلیسی هستند. پیش از این از کشور روسیه هم وارد می ‌شد. ما هنوز در کشورمان نتوانسته ایم این واکسن را تولید کنیم.

این واکسن برای پیشگیری از آنفلوآنزا به ‌خصوص در کسانی که در صورت مبتلا شدن به آنفلوآنزا در معرض خطر به وجود آمدن عوارض آن قرار دارند، پیشنهاد می شود. واکسن آنفلوآنزا به دو حالت تزریقی و استنشاقی درون بینی مورد استفاده قرار می گیرد.

نمونه تزریقی آن دارای ویروس کشته شده است که فرد را مبتلا نمی ‌کند اما موجب می ‌شود بدن برای مبارزه با بیماری به وجود آمده از ویروس زنده پادزهر تولید نماید. تزریق ویروس کشته‌ شده فرد را در مقابل نوعی ویروس زنده که در واکسن موجود است، محافظت می ‌کند. اثرگذاری واکسن آنفلوآنزا هشتاد ‌درصد است؛ یعنی دسته ای از افراد امکان دارد با وجود تزریق واکسن، باز هم به سرماخوردگی مبتلا شوند. این واکسن را بهتر است در دمای میان دو تا هشت درجه سانتی گراد (یخچال) و به دور از نور و انجماد نگهداری نمایید. عمر قفسه‌ ای دارو یک ‌سال مشخص شده است. پیش از تزریق، واکسن را به دمای حدود بیست و پنج درجه سانتی گراد (دمای استاندارد اتاق) برسانید و سرنگ را پیش از تزریق خیلی آرام تکان دهید .

مادران باردار توجه کنند

این واکسن را در دوره شیردهی هم می توان تجویز و تزریق نمود، بر پایه آماری که در دست می باشد، عوارض ناخواسته به خصوصی در مورد تجویز این واکسن در مادر و جنین مشاهده نشده است. این واکسن را در سه ‌ماهه دوم و سوم بارداری می توان تجویز نمود. در خانم های بارداری که به علت های پزشکی، احتمال به وجود آمدن عوارض ناشی از آنفلوآنزا در آن ها بالاتر است. استفاده از این واکسن بدون در نظر گرفتن ماه بارداری پیشنهاد شده است.

آیا واکسن آنفلوآنزا عوارضی هم دارد؟

از عوارض جانبی که بعد از زدن واکسن آنفلوآنزا رایج است، به ضعف، لرز، سردرد، درد عضلات و مفاصل، تب، خستگی، تعریق، واکنش‌ های موضعی مانند سرخی، ورم، درد و سختی محل تزریق می توان اشاره نمود. این عوارض طبق معمول در یک تا دو روز بدون درمان خوب می ‌شود.

از واکنش های ناخواسته بیان شده به واکنش‌های آلرژیک شدید، اختلالات خون و سیستم لنفاوی، اختلالات سیستم عصبی مثل تشنج و اختلالات عروقی و پوست مانند کهیر و خارش می توان اشاره نمود.

به‌ صورت کلی می‌ گویند که بعد از تزریق واکسن امکان دارد یکی دو روز تأثیرات جانبی مثل درد و سوزش در محل تزریق نمایان شود. در شماری از افراد درد و تب خفیفی هم مشاهده می ‌شود ولی این تاثیرات به سختی ابتلا به آنفلوآنزا نیست که بین دو تا سه هفته به طول می انجامد.

موضوعات

logo

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *